Rutte Hükümeti’nin ilan ettiği destek programı yetersizdir

Bilindiği gibi, Hollanda Hükümeti bir süre önce, okulların, işyerlerinin 6 Nisan tarihine kadar kapatılması konusunda bir karar almıştı. Daha sonra bu süre 28 Nisan’a kadar uzatılıldı. Eğer alınan önlemler yeterli olmazsa muhtemelen bu süre daha sonra tekrar uzatılmak zorunda kalınacaktır. Bunun binlerce işletme, işveren ve işçi için ağır sonuçlar doğuracağı tartışılmazdır. Hükümetin kapatma kararından doğan zararı tazmin etmesi  eşyanın tabiatı gereğidir. Zaten Hollanda Hükümeti de bu anlamda doğan zararları karşılamak amacıyla bir plan  hazırladı ve ilan etti. Planın adı: De Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud. Kısaca NOW.

Söz konusu plana göre, eğer işveren bir önceki döneme göre cirosunun yüzde yirmisini kaybetmişse, çalışanların ücretlerinin yüzde doksanını devlet, yüzde onunu ise işveren karşılıyor. Dolayısıyla işçiler işlerini korudukları gibi, ücret kaybına da uğramamış oluyorlar. Flexibel kontratı olanlar veya uıtzenbureau aracılığıyla çalışanlar da aynı haklardan yararlanabiliyorlar.

Serbest meslek mensubu statüsünde bulunan ZZP’ersler de belirli haklardan yararlanıyorlar. Bunlar da, bulundukları belediyelere başvurup, gelirlerinin sosyal ödenek düzeyine tamamlanmasını isteyebiliyorlar. Bu da yaklaşık olarak tek yaşayanlar için 1100, evli olanlar için 1500 Euro aylık gelir anlamına geliyor. Söz konusu plana göre ayrıca işçi çalıştıran işverenler için sermaye anlamında belirli oranda yardım öngörülüyor.

Buraya kadar her şey kulağa hoş gelebilir. Ne var ki bu planın yanıt vermediği veya boş bıraktığı bazı alanlar var.

Birincisi: bu destek programı sadece üç ay için geçerlidir. Hiç kimse üç ay sonra ortalığın güllük gülistanlık olmasını beklememelidir. Üç ay sonra mevcut yarı-karantina koşulları devam edebilir ki bu durumda işletmeler kapalı kalmaya ve zarar etmeye devam edecekler demektir. Yeni bir kararla işletmeler açılsalar bile işler hemen düzelmeyecek, işletmelerin eski duruma gelebilmeleri için bir geçiş süresine ihtiyaç olacaktır. Bu durumda bazı küçük ve orta işletmelerin, hatta kimi büyük işletmelerin ayakta kalmasını beklemek pek gerçekçi değildir. Dolayısıyla hükümetin, bu desteklerin gerekli olan süre kadar uzatılacağını şimdiden ilan etmesinde büyük fayda vardır. Aksi takdirde, belirsizlik nedeniyle bu koşullara dayanamayan işletmelerin birçoğu kapanacak, bunun doğuracağı zararlar daha fazla ve yıkıcı olacaktır.

Ayrıca, bu destek programının zor durumda olan tüm işletmeleri kapsayacağını hükümet peşinen açıklamalıdır. Çünkü, hükümetin ilan ettiği destek programı tanımına şu veya bu nedenle uymayan ara işletmeler olabilir ki bu anlamda itirazlar şimdiden dillendirilmeye başlandı, bunları dışlamak eşitlik ilkesine aykırı olur. Hükümetin aldığı kapatma kararından zarar gören herkes ve her işletme bu programdan yararlanabilmelidr.

ZZP’erslere gelince: Hükümetin ilan ettiği tek yaşayanlara 1100 Euro, çift olanlara 1500 Euro aylık gelir yardımı kesinlikle yetersizdir. Özellikle kültürel sektörde çalışanların daha güçlü bir durumda desteklenmeleri gerekir, çünkü bu sektör  ve çalışanları -ki çoğu ZZP statüsünde çalışıyorlar- mevcut krizden en fazla etkilenen sektördür. Aynı şekilde, ZZP’erslere yönelik desteklerin de mevcut kriz koşulları süresince sürdürüleceği şimdiden belirtilmelidir.

Hükümetin açıkladığı NOW programında işçi göçü nedeniyle Hollanda’da bulunan göçmen işçiler ve sığınmacılar hakkında somut bir destek söz konusu değildir. Ama biz biliyoruz ki bunlar son derece uygun olmayan konutlarda ve toplu halde yaşıyorlar. Bunlara yönelik olarak özel önlemler ve destekler sağlamak da Hollanda Hükümeti’nin görevleri arasında olması gerekir.

Bu ve benzer eksikliklerin tamamlanarak NOW programının güçlendirilmesine ihtiyaç vardır. Biz HTİB olarak gördüğümüz bu eksiklikleri iletişim içerisinde bulunduğumuz ve birlikte çalıştığımız kuruluşlar aracılığıyla ilgili birimlere ileteceğiz ve bu konuda atılan adımların da takipçisi olacağız.

Son olarak bütün dostlarımıza şunu söylemek isteriz: nadir görülen ve bütün insanlığı tehdit eden çok zor koşullarda bulunuyoruz. Bu zor dönemi en az zararla atlatabilmemiz bilim insanlarının önerdiği kurallara uymaktan ve dayanışmadan geçiyor. Lütfen kurallara uyalım ve birbirimize destek olalım. Hepinize sağlıklı ve mutlu günler diliyoruz.

Hollanda Türkiyeli İşçiler Birliği (HTİB)